در دستگاه های مختلف تبدیل انرژی الکتریکی به مکانیکی به وسیله “الکتروموتور ” انجام می شود. در این دستگاه ها جریان الکتریکی داخل سیم پیچ با میدان مغناطیسی تعامل برقرار می کند و می تواند منجر به حرکت گشتاور شود. برخی الکتروموتورها را با دینام یکی می دانند. در حالی مهمترین تفاوت این دستگاه ها در میزان انرژی ورودی و خروجی است. در این مقاله به شما خواهیم گفت”الکتروموتور چیست؟ انواع آن” و در ادامه با مزیتهای آن آشنا خواهیم شد.
الکتروموتور چیست؟
الکتروموتور به قطعاتی گفته می شود که در ماشین آلات و دستگاه های مختلف امکان تبدیل انرژی الکتریکی به مکانیکی را فراهم می کند. تنوع الکتروموتورها بر عملکرد آن تاثیر دارد از همین رو باید در انتخاب آن دقت شود.
انتخاب الکتروموتورها مانند خرید رولبرینگ برای دستگاه ها دارای پارامترها و ویژگی های مختلفی است که در نتیجه استفاده از آن تاثیردارد. در واقع نوع حرکت و عملکرد دستگاه همانطور که بر خرید بلبرینگ و انواع بیرینگ تاثیر دارد، بر انتخاب الکتروموتورها نیز تاثیر دارد.
انواع الکتروموتور
الکتروموتورها انواع مختلفی دارد که بر نوع کاربرد و ویژگی های آن تاثیر دارد. از مهمترین انواع الکتروموتورها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- موتور خطی: دارای لغزش در یک جهت خطی
- موتور التراسونیک: حرکت توسط ارتعاشات التراسونیک
- موتور بدون هسته: دارای دو نوع موتور جاروبک دار با روتر فاقد هسته آهنی یا بدون جاروبک با استاتور فاقد هسته آهنی
- موتور یونیورسال: عملکرد به کمک جریان متناوب و مستقیم با موتور روتور و استاتور
- موتور هیسترزیس: دارای موتور AC با ماده ای در روتر، واجد چرخه و گشتاور هیسترزیس
- موتور SR: دارای موتور پله ای رلوکتانس متغیر و نیز دارای عملکرد تشخیصی موقعیت روتر
البته در دسته بندی کلی تر الکتروموتورها براساس نوع جریان در سه دسته زیر قرار می گیرد:
- الکتروموتورهای DC
- الکتروموتورهای AC
- الکتروموتورهای پله ای
کاربرد الکتروموتور
استفاده از الکتروموتورها بستگی به نوع آن دارد. اغلب از این قطعات برای وسایلی که ولتاژ و جریان کمی در آن دارد، استفاده می شود. البته همانطور که پیشتر گفته شد الکتروموتورها به دلیل تنوع می تواند کاربرد خاصی نیز داشته باشد. از مهمترین کاربردهای این قطعات می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- خودروهای برقی
- اسباب بازی های متحرک
- دوچرخه و اسکوترها
- برف پاک کن خودرو
- بخاری خودرو
مقایسه انواع الکتروموتورها
الکتروموتورها انواع مختلفی دارند، این تنوع نیز به دلیل کاربردی است که هر کدام از این موارد دارد. انواع الکتروموتورها در دسته بندی های زیر قرار می گیرد که هر کدام دارای ساختار و مکانیزم منحصر به فرد است که در ادامه به هر کدام از این موارد اشاره می شود:
موتورهای DC
این موتورها نیز در دو دسته دارای جاروبک و بدون جاروبک است. مکانیزم حرکت جاروبک دار به صورت اتصال مستقیم به منبع تغذیه و نوع بدون جاروبک مدار درایو منبع تغذیه DC
موتورهای AC
این موتورها دارای ویژگی های مشترکی مانند حرکت تک فاز، منبع تغذیه AC، هسته فلز است. موتورهای AC در دسته های زیر قرار دارند:
- خازن تک فازی با موتور القایی قفسه سنجابی
- تک فاز قطب سایه دار القایی با موتور قفسه سنجابی
- موتور قفسه سنجابی سه فاز
موتورهای پله ای
این موتورها اغلب در سه دسته زیر است:
مغناطیس ثابت
دارای مغناطیس ثابت با منبع تغذیه DC و مدار درایو می باشد.
رلوکتانس متغیر
دارای هسته، منبع تغذیه DC و مدار درایو است.
ترکیبی
این موتورها دارای هسته مغناطیس ثابت است.
از مهمترین ویژگی های مشترک این موتورها ساختار سیم پیچی است.
دلایل خرابی و نحوه حفاظت از الکتروموتورها
الکتروموتورها نیز مانند هر قطعه دیگری در دستگاه و ماشین آلات می تواند دچار خرابی و آسیب شود. از مهمترین دلایلی که در نهایت منجر به خرابی الکتروموتورها می شود، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
داغ شدن و افزایش دما
افزایش دمای موتور به هر دلیلی می تواند منجر به آسیب شود. در شرایطی که این گرما بیش از حد طبیعی باشد الکتروموتور نیز در فضایی با دمای بالا فعالیت می کند. در این شرایط بهره وری آن کاهش پیدا می کند. در این شرایط استفاده از خنک کننده های مختلف و تهویه می تواند فعالیت موتورها را تعدیل کند.
در این شرایط تهویه به عنوان پشتیبان خنک کننده ها عمل می کند، به این معنا که در صورت خرابی خنک کننده تهویه به کمک موتور می آید. در نظر داشته باشید که موتورها دمای فعالیت مرخصی دارند که برای پیشگیری از خرابی احتمالی دستگاه استفاده از رله های محافظ در مدار کمک کننده است. چرا که با کاهش دما طول عمر الکتروموتور را افزایش می دهد.
گرد و خاک و انواع آلاینده ها
عامل دیگری که می تواند خرابی الکتروموتورها را منجر شود، تجمع آلاینده هایی مانند گردوخاک است. وقتی سیم پیچ درگیر آلودگی ها شود، در ترکیب با رطوبت باعث کاهش راندمان و بهره وری موتور و در نهایت منجر به کاهش عمر آن می شود.
جریان بیش از حد
موتورها دارای توان ولتاژ و جریان های مشخصی هستند. اگر جریان بیشتر از حد توان موتور باشد باعث آسیب به دستگاه می شود. در این شرایط استفاده از رله های محافظ الکترونیکی در مدار می تواند از تشدید آسیب ها پیشگیری کند.
محیط شرجی و مرطوب
اگر موتور در محیط شرجی باشد شفت موتور، روترها و یاتاقان به مرور دچار خوردگی یا زنگ زدگی می شد. علاوه بر این غیرفعال بودن طولانی مدت موتور نیز می تواند منجر به آسیب جدی به موتور شود. در این شرایط پیش از راه اندازی کار موتور باید رطوبت محیط زیر 80 درصد تثبیت شود.
لرزش و عدم ثبات موتور
در صورتی که وضعیت موتور ثبات نداشته و در حین کار لرزش در آن باشد می تواند در نهایت منجر به خرابی الکتروموتورها شود.
روغن کاری
یکی از مواردی که می تواند منجر به آسیب به موتور شود روغنکاری کم دستگاه است. البته عدم تناسب روغن با دستگاه نیز می تواند باعث آسیب جدی به آنشود. روغنکاری مناسب باعث کاهش اصطکاک یاتاقان، بلبرینگ و بوش می شود.
چگونگی انتخاب الکتروموتور مناسب خود
برای اینکه الکترو مناسب با دستگاه خود را انتخاب کنید، یکی از بهترین کارها تست موتور، سیم پیچ و قطعات است. در این هنگام توجه به موارد زیر می تواند کمک کننده باشد:
- تست دستگاه میگر بدون بار
- اتصال سیم پیچ ها به هم و نسبت به بدنه
- تست جریان نشتی
- اطمینان از سلامت سیم پیچ ها
- بررسی کلکتور، کانکتور و بخش های مکانیکی موتور
- بررسی جریان هجومی با استفاده از آمپرمتر کلمپی
نتیجه گیری
در دستگاه های مختلف برای اینکه انرژی الکتریکی به مکانیکی تبدیل شود استفاده از انواع الکتروموتور ضروری است. اما اینکه بهترین نوع الکتروموتور چیست و از کجا باید برای خرید آن اقدام کنید، موضوع مهمی است که باید به آن توجه کنید. در صورتی که تخصص کافی برای خرید این قطعات ندارید، بهترین کار خرید از فروشگاههای معتبر است. باهر 360 عرضه کننده انواع الکتروموتور، بیرینگ و بلبرینگ است که می توانید با اطمینان خاطر برای خرید بیرینگ صنعتی از آن اقدام کنید. این فروشگاه اینترنتی امکان خرید آنلاین بهترین و باکیفیت ترین محصولات را برای مشتریان خود فراهم کرده است.
سوالات متداول
انواع الکتروموتور بر اساس نوع جریان چیست؟
- الکتروموتورهای DC
- الکتروموتورهای AC
- الکتروموتورهای پله ای
مهمترین کاربردهای الکتروموتورها چیست؟
- خودروهای برقی
- اسباب بازی های متحرک
- دوچرخه و اسکوترها
- برف پاک کن خودرو
- بخاری خودرو
پارامترهای انتخاب الکتروموتور مناسب چیست؟
- تست دستگاه میگر بدون بار
- اتصال سیم پیچ ها به هم و نسبت به بدنه
- تست جریان نشتی
- اطمینان از سلامت سیم پیچ ها
- بررسی کلکتور، کانکتور و بخش های مکانیکی موتور
- بررسی جریان هجومی با استفاده از آمپرمتر کلمپی